Razem-nasza supermoc

Jak to możliwe? Jak to się mogło wydarzyć? Czy to nadal działa? Jak to pielęgnować?

   Trudno w to uwierzyć, że gatunek, który jest obecny na ziemi tyle, co mrugnięcie okiem (a panowanie dinozaurów, to raptem godzina sprowadzając skalę do jednej doby) , który jest słabszy niż większość drapieżników i wolniejszy niż większość ofiar potrafił tak zdominować życie na ziemi, że zdaniem wielu naukowców jest zdolny doprowadzić do 6-tego wielkiego wymierania gatunków. Co jest więc siłą napędową naszego gatunku, bo o nas dzisiaj mowa…i co ważniejsze, czy to nadal działa?

   Choć oglądając scenę polityczną w skali mikro i makro trudno w to uwierzyć, ale kluczowym elementem w naszym rozwoju na ziemi jest zdolność do współpracy w grupie (kiedyś polowanie w grupie, czy wspólna obrona).Na początku żyliśmy w niewielkich grupach, rodzina, klany liczące kilkanaście–kilkadziesiąt osób. Wspólne polowania, dzielenie się jedzeniem i opieka nad dziećmi zwiększały szanse przeżycia całej grupy. 

   Silne więzi wymagały komunikacji. Język pozwolił ostrzegać, planować,  a przede wszystkim — opowiadać historie. Historie cementowały wspólne wartości, tłumaczyły świat, przekazywały wiedzę i budowały tożsamość grupy. Opowieści były pierwszą biblioteką jaką stworzył człowiek. Dzięki temu ludzie mogli przekazywać doświadczenie między pokoleniami. Umiejętność przekazywania wiedzy wyprzedziła ewolucję, kultura stała się „drugim DNA” – zamiast czekać na mutacje, mogliśmy natychmiast adaptować się do nowych okoliczności.

   Człowiek rodzi się bezradny, a dojrzewa dopiero po kilkunastu latach. Kluczem do przetrwania była wspólna opieka — nie tylko rodziców, ale też dziadków, starszego rodzeństwa i całej społeczności, opieka siebie nawzajem. W latach 60-tych sformułowano tzw. „hipotezę babci” — dodatkowe ręce i doświadczenie starszych znacząco zwiększały przeżywalność dzieci.

   Badania Yuvala Harariego i Josepha Henricha pokazują, że ludzie potrafią współpracować w grupach liczących miliony — nawet jeśli większości członków się nie zna — dzięki abstrakcyjnym więziom (flagi, religie, marki, idee). Ta umiejętność pozwoliła budować miasta, państwa, sieci handlowe i w końcu globalną gospodarkę. Wraz ze wzrostem liczby członków grupy trzeba było wypracować reguły: co wolno, czego nie wolno, jak rozwiązywać spory. Powstały rytuały, wierzenia i wczesne formy prawa. Dzięki nim duże społeczności mogły działać spójnie, nawet jeśli nie wszyscy byli ze sobą spokrewnieni.

Od plemion do globalnych wspólnot

   Dziś te same mechanizmy działają w skali całego świata — łączą nas nie tylko lokalne społeczności, ale też grupy internetowe, ruchy społeczne czy marki. Choć świat się zmienił, nasz mózg wciąż jest „zaprogramowany” na bliskie relacje i współpracę. Izolacja i brak więzi uderzają w nasze zdrowie psychiczne i fizyczne, a silne relacje — rodzinne, przyjacielskie czy wspólnotowe — wciąż są naszą największą przewagą ewolucyjną. 

   Warto się w tym miejscu zastanowić na ile rozwój tzw. social mediów pomaga , a na ile przeszkadza w budowaniu tych wyjątkowych dla  naszego gatunku więzi.

Jak technologia wspiera więzi?

Łatwiejsze utrzymanie kontaktu – wideo rozmowy z kimś na Hawajach? Jedyną trudnością okazuje się różnica czasowa.
Kontakt z osobami lubiącymi zielone pomidory? Nie ma problemu, dołączysz do miłośników zielonych podłużnych, czy kwadratowych ? 

Potrzebujesz wsparcia innych porzuconych kochanków? Wejdź na grupę w social mediach i zobacz jak inni radzą sobie z bólem.
Każdy (niestety) może powiedzieć, czy napisać wszystko na każdy temat i dotrzeć do innych.

Jak technologia może osłabiać więzi

Spotkania online ograniczają tak ważny język ciała, nie pozwalają zaspokoić potrzeby dotyku

Like, krótki komentarz czy emoji mogą dawać złudzenie kontaktu, ale nie zastąpią prawdziwej rozmowy i współprzeżywania.

Nadmiar treści i powiadomień utrudnia głębsze zaangażowanie

Socjale podpowiadają treści zgodne z naszymi poglądami, co zabiera nam szansę na rzeczową dyskusję. Nakręcamy się w bańkach i rządzą nami emocje (zwykle negatywne)

Wirtualni „przyjaciele” mogą być wsparciem w samotności, ale może to oddalać chęć utrzymywania prawdziwych relacji.

Jak więc żyć Panie Premierze?

Jak więc pielęgnować więzi społeczne ?

Twarzą w twarz – nic nie zastąpi rozmowy przy stole, czy wspólnego spaceru. Zaplanuj cotygodniowe spotkania z rodziną lub przyjaciółmi.

Jedzmy razem – kuchnia, to wciąż odpowiednik ogniska naszych przodków. Wspólny posiłek to jeden z najsilniejszych łączników z innymi.

Opowiadaj historie – te rodzinne, to klej wspólnoty. Pytaj starszych, opowiadaj dzieciom rodzinne anegdoty. Przenieś zdjęcia z dysku do albumu.

Pomagaj i proś o pomoc – drobna przysługa czy wsparcie w trudnym momencie cementuje więź mocniej niż setki lajków w internecine.

Dołącz do ludzi o podobnych zainteresowaniach – klub triathlonowy, joga, czy grupa pasjonatów gier planszowych — ważne, żeby się spotkać i pogadać.

Dziadersi mogą być spoko, a Gówniarzeria pcha ten świat do przodu kontakt z osobami w różnym wieku poszerza perspektywę, uczy i daje poczucie ciągłości. Wspólne działanie mocno integruje.

Dbaj o rytuały – małe, ale powtarzalne rytuały („piątki filmowe” w gronie znajomych, wspólne śniadania w weekend) budują poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności.

Jeśli chcesz, by więzi były trwałe, myśl o nich jak o ogrodzie — trzeba je regularnie podlewać (czas i uwaga), pielić (rozwiązywać konflikty) i cieszyć się ich owocami (radością z bycia razem).

Just do it & keep walking …bo żyjesz lepiej, gdy jesteś aktywny.

Z życzeniami długiego, zdrowego, spełnionego, dostatniego i szczęśliwego życia. Razem, bo to nasza supermoc!